Blockchainy i infrastruktura
Ostatnio sprawdzone 1 listopada 2026
Za każdą monetą stoi sieć z własnymi regułami. Jedne są szybkie, inne stawiają na bezpieczeństwo, a żadna nie łączy wszystkiego bez kompromisów.
W branży mówi się o trylemacie blockchainu: sieć chce być bezpieczna, zdecentralizowana i szybka, ale w pełni może spełnić tylko dwa z tych warunków. Każdy blockchain wybiera inną równowagę.
Dla ciebie oznacza to, że sieć, w której przeprowadzasz transakcję, decyduje o kosztach, czasie i o tym, ilu pośrednikom musisz zaufać.
Warstwa 1
Warstwa 1 to niezależne blockchainy z własnym konsensusem: Bitcoin, Ethereum, Solana, Cardano, Avalanche i inne. Solana stawia na bardzo wydajne serwery, by osiągnąć dużą szybkość, co ogranicza krąg osób, które mogą prowadzić walidator.
Warstwa 2 i rollupy
Sieci warstwy 2 działają nad głównym blockchainem i korzystają z jego bezpieczeństwa. Rollupy optymistyczne, jak Arbitrum i Optimism, zakładają poprawność transakcji i przewidują okres na zgłoszenie sprzeciwu. Rollupy ZK potwierdzają każdą zmianę dowodem kryptograficznym. Wiele rollupów wciąż zależy od jednego operatora, co jest ryzykiem.
Wyrocznie
Blockchain zna tylko własne dane. Żeby inteligentny kontrakt poznał kurs złotego do dolara, potrzebna jest wyrocznia (oracle), która przyniesie informację z zewnątrz. Najbardziej znana jest Chainlink. Zmanipulowane dane z wyroczni już nieraz kosztowały DeFi miliony.
Mosty
Mosty przenoszą wartość między blockchainami: aktywo jest blokowane po jednej stronie, a po drugiej powstaje jego odpowiednik. Ponieważ gromadzą duże kwoty, są ulubionym celem hakerów. Atak na most Ronin w 2022 roku kosztował około 600 mln dolarów.